Azami

Azami, en yüksek, en fazla, en büyük ve en üst seviye anlamında kullanılmaktadır. Arapça’dan dilimize yerleşen bu kelime, matematikte de maksimum değeri ifade etmektedir. Yaygın olarak azemi şeklinde telaffuz edilmektedir. Fakat kelimenin doğru kullanımında, e harfinin yerine a harfinin yer alması gerekir.

Doğru yazımı:

Azemi (Yanlış kullanım)

Azami (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Bu konuya azami dikkat göstereceğine inanıyorum.

Bu model arabada çıkabileceğiniz azami hız 240 km/s ‘dir.

Jelatin

Jelatin, üretilen yiyeceklerin kaplanarak uzun süre dayanmasını sağlayan maddeye verilen isimdir. Hayvanların kemik ve kıkırdaklarından elde edilir. Halk arasında bu kelimenin kullanımı ise celatin şeklindedir. J harfinin yerine c harfinin kullanılması ile yapılan hatalara sıkça rastlamaktayız.

Doğru yazımı:

Celatin (Yanlış kullanım)

Jelatin ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Usta şekerleri fırından çıkardıktan sonra satışa hazır olmaları için onları jelatin ile kaplayacak olan çırağına teslim etti.

Abdest

Abdest, Müslümanların ibadetlerini yerine getirmek için, vücutlarının belirli bölgelerini yıkamak veya mesh etmek suretiyle yaptıkları temizlenmedir. Dilimize farsçadan gelen bir kelime olup, āb – dest kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur. Yaygın olarak apdes ve aptes olarak telaffuz edilmektedir.

Doğru yazımı:

Apdes (Yanlış kullanım)

Aptes (Yanlış kullanım)

Abdest ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Sabah aldığım abdest kaçmış olabilir. Bu nedenle abdesti yenilesem iyi olacak.

Orucumu bozmamak için daha dikkatli abdest alıyorum.

Istakoz

Istakoz, suda yaşayan ve ön ayakları güçlü birer kıskaç görevi gören canlıya verilen isimdir. Çok değişik bir canlı olan ıstakozun yemeğini de seven insanlar ne yazık ki onun ismini doğru telaffuz edememektedirler. İlk harf olan ı harfinin yerine i harfini tercih eden insanlar hayvanı istakoz olarak adlandırmaktadır.

Doğru yazımı:

İstakoz (Yanlış kullanım)

Istakoz ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Lokantaya girip masaya oturan adam çok aç olduğunu ve bir ıstakoz yemek istediğini söyledi.

Artırmak

Artırmak, artmasını sağlamak ve tutumlu kullanım için bir kısmını biriktirmek anlamlarında kullanılmaktadır. Halk arasında yaygın olarak arttırmak şeklinde kullanılıp, maddi sıkıntı içinde iken ne kadar çok çaba gösterdiğini ve karşısındaki kişinin bunu daha iyi anlamasını sağlamak amacıyla vurgulanır. Kelimenin doğru kullanımı artırmak şeklinde olmalıdır yani kelime içinde yer alan ikinci t harfi yer almamalıdır.

Doğru yazımı:

Arttırmak (Yanlış kullanım)

Artırmak ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

O kadar uğraşmama rağmen, harçlıklarımı artırmak mümkün olmuyor.

Ataşe

Ataşe, kelimesi elçiliklerde çalışan personele, ilçilik uzmanlarına verilen isimdir. Tarih kitaplarının çoğunda bu kelimenin yanlış yazıldığını görmekteyiz. Bu kitaplarda kelime ateşe olarak yazılmaktadır. Fakat kelimenin doğru kullanımında ilk e harfinin yerine a harfi kullanılmalıdır.

Doğru yazımı:

Ateşe (Yanlış kullanım)

Ateşe ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Konsolos odasına geçip makamına oturduktan sonra elçilik ateşesini yanına çağırarak onun burada olmadığı sürede gerçekleşen olaylar hakkında bilgi almak istediğini söyledi.

Aut

Aut, dilimize yabancı bir dilden girmiş olup dış anlamına gelmektedir. Futbol ile ilgili olan bu terim sahanın dışını kastetmektedir. Kelime halk arasında avut olarak söylenmektedir. Türkçe’mize dışarıdan giren bu kelimenin doğru kullanımında v harfi kullanılmamalıdr.

Doğru yazımı:

Avut (Yanlış kullanım)

Aut✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Topun aut çizgisini geçtiğini ifade eden hakem kaleci vuruşu kullanması için kaleciyi uyararak bir hatanın oluşmasına izin vermedi.

Aşağı

Aşağı, bir maddenin alt bölümü, eğimli bir zeminin alt kısmı ya da yukarı kelimesinin karşıtı olarak kullanılmaktadır. Günlük kullanımlarda ise kelime aşşağı olarak olarak telaffuz edilmektedir. Ancak kelimenin doğru kullanımı tek ş harfi ile olmalıdır.

Doğru yazımı:

Aşşağı (Yanlış kullanım)

Aşağı ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Genç adam koridorda bir kaç metre ilerleyerek merdivenin yanına geldikten sonra aşağıdan gelen gürültünün sebebini öğrenmek için merdivenlerden inmesi gerektiğine karar verdi.

Atölye

Atölye, marangoz, demirci gibi zanaatkarların ya da ressam, heykeltıraş gibi sanatçıların çalışmalarını gerçekleştirdikleri yerdir. İnsanlar bu kelimeyi günlük yaşantılarında atelye olarak dile getirmektedirler. Fakat kelimenin ortasındaki harfi e olarak söyleyen kişilerin söylemesi gereken doğru harf ö’dür.

Doğru yazımı:

Atelye (Yanlış kullanım)

Atölye ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Büyük usta yavaş adımlarla merdivenleri çıktıktan sonra cebinten atölyesinin kapısını açan anahtarı çıkardıktan sonra içeri girdi ve yıllar önce yarım kalan çalışmasına tekrar başlamak için kollarını sıvadı.

Akropol

Akropol, tarihle ilgili bir kelime olup eski Yunan şehirlerindeki en önemli kaleleri temsil etmektedir. Çok fazla kullanılmayan bir tabir olmasından ve okunuşunda sorunların yaşanmasından dolayı genellikle akrapol olarak ifade edilen bu kelimenin doğru şekilde yazımı ise Akropol’dur. Bazı tarih kitaplarında bile sözcüğün yanlış yazıldığı görülmektedir.

Doğru yazımı:

Akrapol (Yanlış kullanım)

Akropol ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

İzmir’in yakınlarında yeni bir akropola rastlandığı söyleniyor. Bu konuda henüz kesin bir bilgi gelmemesine rağmen bölgenin zamanında Yunanlılara ait olduğunu düşünürsek bana da mantıklı geliyor.