Sürpriz

Sürpriz, hiç beklenmediği için insanı şaşırtarak sevindiren ya da insanın üzüntüsüne yol açan olaylara denir. Mesela doğum gününde gelen bir hediye yada hiç ummadığı anda gelen bir arkadaş insana sürpriz olur. Sevinmesine neden olabilir. Ancak kötü olaylarda insanın karşısına sürpriz olarak çıkabilir. Dilimize Fransızcadan geçen bu sözcük sıklıkla yanlış yazılır. Süpriz, supriz  gibi hatalı kullanımlara maruz kalan kelimenin doğru yazımı sürpriz şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

süpriz (Yanlış kullanım)

supriz (Yanlış kullanım)

sürpriz ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Doğum günümde ailemin yaptığı parti çok güzel bir sürpriz oldu.

Program

Program kelimesi belirli şartlara ve düzene göre yapılması öngörülen işlemlerin bütünü anlamına gelmekte ve ayrıca izlence olarak tanımlanmaktadır. Ancak günümüz Türkçe kullanımı içinde genel anlamı, yapılacak bir işin bölümlerini, bu bölümlerin sırasını ve zamanını gösteren tasarı, planlama şekline dönüşmüştür. Program teriminin bir diğer önemli kullanım alanı da bilgisayar bilimindedir. Fransızcadan dilimize giren bu sözcük sıklıkla yanlış yazılır. Proğram gibi hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı program şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

proğram (Yanlış kullanım)

program ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Ne yapacaksa, yapmada kurar, hatta programını yanındakilere de söylerdi. Ö. Seyfettin

Suçüstü

Suçüstü, bir kişinin suçu işlemekteyken yakalanması anlamına gelir. Suçu işlediği sırada suç takibini yapan kişiler tarafından basılması ve yakalanmasına denir. Günlük hayatımızda çok sık kullandığımız bir kelimedir ancak sıklıkla yanlış yazılır. Suç üstü gibi hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı suçüstü şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

suç üstü (Yanlış kullanım)

suçüstü ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Polis organ mafyasına suçüstü yaparak masum insanları ellerinde kurtardı.

Söz Gelimi

Söz gelimi, örnek verme durumlarında kullanılır. Örneğin, söz gelişi, mesela gibi… Günlük hayatımızda çok sık kullandığımız bir kelimedir ancak sıklıkla yanlış yazılır. Sözgelimi gibi hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı söz gelimi şeklinde olmalıdır. Bitişik yazılması doğru değildir. Aksine ayrı yazılmalıdır.

Doğru yazımı:

sözgelimi (Yanlış kullanım)

söz gelimi ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Söz gelimi daha barış dolu bir dünyada yaşasak, fena olmazdı.

Üslup

Üslup, usûl, tarz, oluş, yapış tarzı, anlatım yolu manalarına gelir. Edebiyatta yazarların kendilerine mahsus ifade tarzlarına denir. Her insanın kendine özgü üslubu ve tarzı vardır. Arapçadan dilimize geçen bu sözcük sıklıkla yanlış yazılır. üslub, uslup gibi hatalı kullanımlara maruz kalan kelimenin doğru yazımı üslup şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

üslub (Yanlış kullanım)

uslup (Yanlış kullanım)

üslup ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Akşam içinde en büyük üstatların eserleri kadar mükemmel ve muhteşem olan tabiat bize bir eda ve üslup dersi verir. A. Ş. Hisar

Yayımlamak

Yayımlamak, gazete, dergi, kitap gibi, genellikle okunacak şeyleri basıp ya da bastırıp okuyacak kişilere sunmaktır.  Bir yazıya, resme gazete, dergi vb.de yer vermek yayımlamaktır. Günümüzde internet siteleri içinde kullanılan bu sözcük genelde yanlış yazılır. Yayınlamak gibi hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı yayımlamak şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

yayınlamak (Yanlış kullanım)

yayımlamak ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Dergiden gelen habere göre şiirimi gelecek ay yayımlayacaklarmış.

Yan Yana

Yan yana, biri ötekinin sağında ya da solunda olarak, birbirinin yanında, birlikte anlamlarına gelir. Eğer yanınızda birisi varsa yan yanasınız demektir. Çok kullanılan bu sözcük sıklıkla yanlış yazılır. Yanyana gibi hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı yan yana şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

yanyana (Yanlış kullanım)

yan yana ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

İki arkadaş yan yana yürüyerek okula gidiyorlardı.

Yanı Sıra

Yanı sıra, birisiniz yanında olarak, kendisiyle birlikte olmak anlamına gelir. Günlük hayatımızda çok sık kullandığımız bir kelimedir ancak sıklıkla yanlış yazılır. Yanısıra gibi hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı yanı sıra şeklinde olmalıdır. Bitişik yazılması doğru değildir. Aksine ayrı yazılmalıdır.

Doğru yazımı:

yanısıra (Yanlış kullanım)

yanı sıra ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Parka gelen çocuk yanı sıra getirdiği kitabı okumaya başladı.

Vadetmek

Vadetmek, bir kişinin bir işi yerine getireceğine dair söz vermesidir. Davranışıyla, tutumuyla bir işi yapacağı duygusunu uyandırmak ve bu konuda umut vermektir. Ancak bu sözcük sıklıkla yanlış yazılır. Vaat etmek, vaad etmek, vad etmek gibi hatalı kullanımlara maruz kalan kelimenin doğru yazımı vadetmek şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

vaat etmek (Yanlış kullanım)

vaad etmek (Yanlış kullanım)

vad etmek (Yanlış kullanım)

vadetmek ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Sana vadettiğim hediyeyi sonunda aldım.

Ültimatom

Ültimatom, bir devletin başka bir devlete herhangi bir konuda verdiği ve hiçbir tartışmaya ya da karşı çıkmaya yer bırakmaksızın, tanıdığı süre içinde isteklerinin yerine getirilmesini bildirdiği, içinde savaş tehdidi bulunan notadır. Günlük hayatta pek sık kullanılmasa da bu sözcük genelde yanlış yazılır. ultimatom, ultümatom gibi hatalı kullanımlara maruz kalan kelimenin doğru yazımı ültimatom şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

ultimatom (Yanlış kullanım)

ultümatom (Yanlış kullanım)

Ültimatom ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Türkiye’den komşuya sınır ihlali nedeniyle ültimatom verildi.