Beynelmilel

Günlük konuşma dilinde kendine pek yer edinmese de, Osmanlı dönemi edebî eserlerinde karşılaşabildiğimiz beynelmilel kelimesi; beyne + l + milel hecelerinin bir araya gelmesiyle meydana gelir. Beyne (arasında) ve milel (milletler) kelimesinin birleşimi olan beynelmilel, milletlerarası anlamını ihtiva eder. İngilizce’deki karşılığı “international” olan beynelmilel kelimesi genelde beynelminel şeklinde hatalı olarak kullanılır.

Doğru yazımı:

beynelminel (Yanlış kullanım)

beynelmilel ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Çağ değişiyor, asır başkalaşıyor. Artık beynelmilel faaliyet gösteremeyen ve ürünlerini yabancı milletlere de pazarlayamayan fabrikaların birer birer kepenk indireceği kanaatindeyim. Bunu düşünmek için çok haklı sebeplerim var.

Bihaber

Dilimize de geçen bazı Arapça kelimelerde yer alan bi eki, kendinden sonra gelen kelimeyi olumsuz kılar. Bihaber kelimesi de bu tür kullanım için uygun bir örnektir. Habersiz, haberi ve bilgisi olmayan anlamına gelen bihaber de, tıpkı biimla (imlasız) kelimesi gibi -bi ekinin olumsuz etkilediği kelimeler arasında yer alır. Bihaber kelimesini yanlış yazmamak için doğru kullanımını aşağıda görebilirsiniz.

Doğru yazımı:

birhaber (Yanlış kullanım)

bir haber (Yanlış kullanım)

bihaber ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Zavallı çocuk, annesinin başına gelenlerden bihaber etrafa gülücük saçıyordu. Eninde sonunda acı gerçeği öğrendiğinde o gülen yüzden eser kalmayacaktır.

Bilumum

Dilimize Arapça’dan geçen ve topluca, tamamı, hepsi anlamına gelen bilumum kelimesi; bil (ile) – umum (toplu) şeklinde köklerine ayrılabilir. Toplu olarak anlamını ifade eden ve sıklıkla bilimum şeklinde yanlış yazılan bu kelimenin minimum kelimesiyle benzeşmesi, bu hatalı kullanıma sebebiyet verebiliyor. Oysa bilumum kelimesinin doğru ve yanlış yazımları aşağıda örnek bir cümleyle birlikte görülebilir.

Doğru yazımı:

bilimum (Yanlış kullanım)

bilumum ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Dünyanın sefasını başkaları sürerken cefasını ben mi çekeceğim? Ta çocukluğumdan beri bilumum bela ve keder başımdan hiç eksik olmadı. Artık yeter!

Birader

Türkçe’ye Farsça dilinden geçen ve günlük konuşmalarda da sıklıkla yer edinen birader kelimesi, Almanca ve İngilizce’de de benzer bir şekilde “kardeş” anlamını ifade etmektedir. İngilizce’de “brother”, Almanca’da ise “brüder” kelimesinin Farsça’daki orijinal kullanımı “biradar” şeklindedir. Birader kelimesi sıklıkla bilader şeklindeki kullanımıyla yanlış olarak yazılabiliyor. Bilader şeklindeki kullanım ağızdan daha rahat çıkıyor olsa da doğru değildir.

Doğru yazımı:

bilader (Yanlış kullanım)

birader ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Ne yapayım, geçen yine bizim biraderi meyhane köşelerinden topladım. Zavallıyı eşi terk ettiği günden beri tanınmaz hale geldi, sürekli içip içip duruyor.