Çevrim içi

Çevrim içi (İngilizce: online), bilgisayar sisteminde sunucuya bağlı ve çalışır durumda olma halidir. Türkçeye İngilizce’dekinden daha dar anlamıyla yalnızca bilgisayar ve ilgili konularıyla bağlantılı olarak yerleşmiş bir sözcüktür. Bu kelime genellikle çevrimiçi şeklinde yanlış kullanılır. Doğru kullanımı çevrim içi şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

çevrimiçi (Yanlış kullanım)

çevrim içi ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Çevrim içi olduğunda bana haber ver. Sana göndermek istediğim bir fotoğraf var.

Çevrim dışı

Bilgisayarağında sunucuya bağlı olmama durumuna denir. Bu kelime genellikle çevrimdışı şeklinde yanlış kullanılır. Doğru kullanımı çevrim dışı şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

çevrimdışı (Yanlış kullanım)

çevrim dışı ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Mail atmam gerekiyor ancak çevrim dışı görünüyorum.

Çiy

Havada buğu durumundayken akşamın, gecenin serinliğiyle yere inen ya da bitki yaprakları üzerinde toplanan su damlacıklarına denir. Bu kelime genellikle çiğ şeklinde yanlış yazılır. Doğru kullanımı çiy şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

çiğ (Yanlış kullanım)

çiy ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Yapraklardaki çiy tanelerini uzun uzun izledim.

Çember

Merkez adı verilen ve yeri değişmeyen bir noktaya eşit uzaklıkta ve aynı düzlem üzerinde bulunan noktaların birleşerek oluşturduğu kapalı eğriye verilen isimdir. Farsçadan dilimize geçen bu kelime çoğunlukla çenber şeklinde yanlış telaffuz edilmektedir. Doğru kullanımı çember şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

çenber (Yanlış kullanım)

çember ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Bir çemberde majör yayın ölçüsü minör yayın ölçüsünün 3 katı olduğuna göre; minör yayı gören çevre açının ölçüsü kaç derecedir?

Çokbilmiş

Çokbilmiş; her şeyin en iyisini bilen, her konuda söylenecek bir şeyi olan kişi, ukala anlamında kullanılmaktadır. Kelime “çok”+”bilmiş” kelimelerinin birleşiminden oluşmuş bir kelime olup, çok bilmiş şeklinde ayrı ayrı yazılması hatalıdır.

Doğru yazımı:

çok bilmiş (Yanlış kullanım)

çokbilmiş  ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Boşu boşuna çokbilmiş görünmeye çalışma. Çünkü konu hakkında en ufak bir bilgiye sahip olmadığın açıkça anlaşılıyor.

Senin bu çokbilmiş tavırların beni öldürüyor.

Çalakalem

Çalakalem; gelişigüzel, durmadan yazmak anlamında kullanılmaktadır. Arapçadan dilimize yerleşen kelime, çala kalem şeklinde ayrı ayrı değil de çalakalem şeklinde bitişik yazılmalıdır.

Doğru yazımı:

çala kalem (Yanlış kullanım)

çalakalem  ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Çalakalem de olsa güzel bir makale yazdığını söylemek isterim.

Çalakalem hazırlanmış bir ödevden daha ne bekleyebiliriz ki.

Çiftlik

Çiftlik, tarım ve hayvancılık yapmak için, çalışanların da oturduğu evlerin bulunduğu geniş arazi olarak tanımlanmaktadır. Genel anlamının dışında, çift olma durumu ve yarar sağlanabilen yer anlamlarında da kullanılmaktadır. Çiflik olarak yanlış telaffuz edilen kelime, Farsçadan dilimize yerleşmiştir.

Doğru yazımı:

çiflik (Yanlış kullanım)

çiftlik  ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Şehrin gürültüsünden kurtulmak için birkaç günlüğüne çiftliğe gitmek lazım.

İstanbul gibi metropolitan bir şehirde büyümüş biri olarak, çiftlikte yaşayabileceğimi hiç sanmıyorum.

Çinekop

Çinekop, lüferin küçüğüne denir. Bahar ayında yumurtadan çıkan lüfer balıkları, kış ayına kadar 15-20 cm uzayarak çinekop olurlar. Bazı uzmanlar böyle bir balık türü olmadığını ve avlanılmasının da yasak olması gerektiğini belirtmektedirler. Rumcadan dilimize yerleşen bu kelime, çinakop olarak yanlış telaffuz edilir.

Doğru yazımı:

çinakop  (Yanlış kullanım)

çinekop  ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Lüfer balığının küçüğüne çinekop mu defneyaprağı mı denir?

Defneyaprağı, çinekop ve sarıkanat balıklarının avlanması ve satılması yasak olduğu halde neden pazarlarda ve balıkçılarda bu balıklara rastlıyoruz.

Çikolata

Çikolata, kakaonun içine şeker, fıstık ve bunlara benzeyen ürünlerin katılıp sentezlenmesi ile ortaya çıkan tatlı yiyeceğe verilen isimdir. Herkes tarafından sevilen tatlı olması sebebiyle ismi çok kullanılır fakat bu kullanımlarda tercih edilen kelime çukulata olmaktadır. Kelime telaffuz edilirken sesli harflerinde oynamalar yapılması hataya yol açmaktadır.

Doğru yazımı:

Çikolata (Yanlış kullanım)

Çukulata ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Küçük çocuk çok sevdiği çikolatalardan alabilmek için dedesinin kendisine harçlık vermesini dört gözle bekliyordu.

Çekimser

Çekimser, bir konu hakkında iki fikir arasında kalan, bir hareketi yapıp yapmama konusunda kesin bir fikre sahip olmayan kişilere verilen isimdir. Günlük yaşantımızda birçok konu üzerinde çekimser kalırız ve bu kelimeyi sıkça kullanırız. Fakat yaptığımız hata kelimeyi çekinser olarak kullanmaktır. Doğru kullanımda n harfi yerini m harfine bırakmaktadır.

Doğru yazımı:

Çekinser (Yanlış kullanım)

Çekimser ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Kurul üyesi bir müddet çekimser kaldıktan sonra evet oyu kullanmaya karar verdi.