Dicle Irmağı

Yer adlarında ilk isimden sonra gelen ve deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar: Ağrı Dağı, Aral Gölü, Asya Yakası, Çanakkale Boğazı, Dicle Irmağı, Ege Denizi, Erciyes Dağı, Fırat Nehri, Süveyş Kanalı, Tuna Nehri, Van Gölü, Zigana Geçidi vb. Bu kelime genellikle Dicle ırmağı şeklinde yanlış yazılmaktadır. Doğru kullanımı Dicle Irmağı şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

Dicle ırmağı (Yanlış kullanım)

Dicle Irmağı ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Dicle Nehri Türkiye’de doğup birçok kolları olan ve Irak topraklarına geçip orada Fırat’la birleşerek Şattülarap’ta Basra Körfezi’ne dökülen nehirdir.

Düşmancasına

“-casına/-cesine” kalıplaşmış bir ektir ve eklendiği sözcüğe “gibi” anlamı katar. “Siler-cesine” kelimesindeki “-er” ve “seviyormuş-çasına” kelimesindeki “-mış” ekleri, sıfat-fiil ekidir.  Sonuç olarak “-casına” eki hem isme hem fiile eklenmez. İsimlere ve fiilimsilere eklenir. Düşmancasına kelimesi düşman gibi anlamına gelir. Bu kelime genellikle düşman casına şeklinde yanlış yazılmaktadır. Doğru kullanımı düşmancasına şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

düşman casına (Yanlış kullanım)

düşmancasına ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Bana düşmancasına bakıyordu.

Defnedilmek

Defnedilmek kelimesi nesnesiz (nesne almayan) eylemdir. (ölü) gömülmek anlamında kullanılır. Arapçadan dilimize geçen bu kelime genellikle defin edilmek, defne dilmek şeklinde yanlış yazılmaktadır. Doğru kullanımı defnedilmek şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

defin edilmek (Yanlış kullanım)

defne dilmek (Yanlış kullanım)

defnedilmek ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Şehid olan askerler cuma günü defnedildi.

Dörder dörder

Üleştirme sayıları rakamla değil yazıyla belirtilir: 2’şer değil ikişer, 9’ar değil dokuzar, 100’er değil yüzer vb. Yazılırken arada boşluk bırakılır. Bu kelime genellikle  dörderdörder, dörter dörter şeklinde yanlış yazılmaktadır. Doğru kullanımı dörder dörder şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

 dörderdörder (Yanlış kullanım)

 dörter dörter (Yanlış kullanım)

 dörder dörder ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Dörder dörder gruplanıp oyun için hazırlandık.

Dokuzar dokuzar

Üleştirme sayıları rakamla değil yazıyla belirtilir: 2’şer değil ikişer, 9’ar değil dokuzar, 100’er değil yüzer vb. Yazılırken arada boşluk bırakılır. Bu kelime genellikle dokuzardokuzar şeklinde yanlış yazılmaktadır. Doğru kullanımı dokuzar dokuzar şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

dokuzardokuzar (Yanlış kullanım)

dokuzar dokuzar ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Dokuzar dokuzar ayırdığı eriklerden bana da uzattı.

Dedikodu

Dedikodu kelimesi bileşik & addır. Başkalarını çekiştirmek, kınamak üzerine kurulmuş konuşma anlamına gelir. Bu kelime genellikle dedi kodu şeklinde yanlış yazılmaktadır. Doğru kullanımı dedikodu şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

dedi kodu (Yanlış kullanım)

dedikodu ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Dedikodu kötü şeydir”

Dağ başı

Dağın en yüksek yeri, dağ doruğu ve kent dışında ve çok ıssız yer anlamlarına gelir. Mecazi anlamda yasaların geçmediği, yasadışının yürürlükte olduğu yer demektir. Bu kelime genellikle dağbaşı şeklinde yanlış yazılmaktadır. Doğru kullanımı dağ başı şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

dağbaşı (Yanlış kullanım)

dağ başı ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

“Bu dağ başında kimse durmaz”

Don kişot

Bir romanın ve o romandaki kahramanın adıdır. Dünyanın en tanınmış romanlarından olan «Don Kİşot» un yazarı, Cervantes adlı bir İspanyol’dur. 17. yüzyılda, İspanya’da olsun, Avrupa’nın başka ülkelerinde olsun, şövalyelik hikayeleri, şövalyelerin kahramanlıkları çok mühimseniyor, bu konudaki eserler büyük ilgi topluyordu. Yazar bu eseriyle zamanındaki bu davranışın gülünçlüğünü anlatmıştır. Eserin birinci bölümü 1600’de, ikinci bölümü de 1615’te tamamlanmıştır. Eserin konusu, şövalyelik eserlerini okuya okuya akli muvazenesi bozulan Don Kişot’un kendisini şövalye sanarak saf uşağı Sanço Pança ile atıldığı çeşitli komik maceralar teşkil eder. Bu kelime genellikle Donkişot şeklinde yanlış yazılmaktadır. Doğru kullanımı Don kişot şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

Donkişot (Yanlış kullanım)

Don kişot ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Don Kişot’u bilirsiniz, hani şu ince-uzun, sakallı, şövalye romanları okuya okuya sonunda şövalye olmaya özenen roman karakteri.

Doğa dışı

Doğa dışı kelimesi sıfattır. Doğaya aykırı, tabiata aykırı, gayritabii anlamına gelir. Bu kelime genellikle doğadışı şeklinde yanlış yazılmaktadır. Doğru kullanımı doğa dışı şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

doğadışı (Yanlış kullanım)

doğa dışı ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Arkadaşım doğa dışı olaylar gördüğünü iddia ediyor.

Dede Korkut

Korkut Ata (Dede Korkut), Oğuz Türklerinin eski destanlarında yüceltip kutsallaştırılmış; bozkır hayatının geleneklerini ve törelerini çok iyi bilen, kabile teşkilatını koruyan yarı-efsanevi bir bilgedir ve Türkler’in en eski destanı olan Dede Korkut Kitabı’ndaki hikayelerin anlatıcısı ozandır. Bu kelime genellikle Dedekorkut şeklinde yanlış yazılmaktadır. Doğru kullanımı Dede Korkut şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

Dedekorkut (Yanlış kullanım)

Dede Korkut ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Hikayede Dede Korkut’un diğer hikâyelerinde de olduğu gibi dönemin göçebe Türk kültürünün öykünün tamamında çok belirgin olduğu görülebilir.