Dokümanter

Dokümanter, vahşi doğa hayatını konu alan, hayvanların yaşam alanlarında çekilen belgeseller için kullanılan bir diğer kelimedir. Dilimize İngilizce “documentary” kelimesinden geçmiş olan bu kelime günlük kullanımda dökümanter olarak telaffuz edilmektedir. Yanlışın düzeltilmesi için ö harfinin o harfi ile değiştirilmesi lazımdır.

Doğru yazımı:

Dökümanter (Yanlış kullanım)

Dokümanter ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Annesi çocuğunun fazla çizgi film izlediğini düşünüyor ve kişisel gelişiminin etkilenmemesi için dokömanter tarzı videolar izlemesinin onun için yararlı olacağına inanıyordu.

Doküman

Doküman, belge anlamına gelen bu kelime yanlış kullanılan kelimeler arasında üst sıralarda yer almaktadır. Resmi veya resmi olmayan her türlü kitapta kelimenin döküman olarak yazıldığını görebilirsiniz. Fakat kelimenin doğru yazılışında ö harfi değil o harfi kullanılmalıdır.

Doğru yazımı:

Döküman (Yanlış kullanım)

Doküman ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Savcılığa sunduğu dokümanların incelenmesinin ardından mahkemeye çıkartılan sanığın masum olduğuna karar verildi ve salıverilmesi için önünde hiç engel kalmadı.

Dogma

Dogma, bir konuda hakkında ifade edilmiş bir görüşün sorgulanamaz ve tartışılamaz olduğunu ifade etmek için kullanılır. Doğruluğu üzerinde tartışma yapılmadan kabul edilen anlamını taşımaktadır. Günlük kullanımda kelime doğma kelimesi olarak yer alır. Fakat ortadaki ğ harfi yerine g harfi kullanılmalıdır.

Doğru yazımı:

Doğma (Yanlış kullanım)

Dogma ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

“Ben size manevi miras olarak hiçbir ayet, hiçbir dogma, hiçbir donmuş ve kalıplaşmış kural bırakmıyorum. “( Mustafa Kemal Atatürk )

Distribütör

Distribütör, bir firmanın yetkili satış ofisi veya onun dağıtıcısı anlamına gelmektedir. Halk arasında bir hayli fazla yanlış kullanımı vardır. Bunlardan en yaygınları distiribitör, distürübütör kelimeleridir. Fakat bu kelimeler kesinlikle doğru anlamı taşımamaktadırlar. Orijinal kelimenin doğru telaffuzu zor olsa da bunun için çalışmamız gerekir.

Doğru yazımı:

Distiribitör (Yanlış kullanım)

Distribütör ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Firma sahibi dükkana gelen müşterisine yaranabilmek için distribütörlüğünü yeni aldığı ürünleri hemen sergilemeye başladı.

Direkt

Direkt, herhangi bir aracı olmaksızın doğrudan anlamını taşımaktadır. Doğru, doğrudan doğruya anlamlarında da kullanılan kelime halk arasında uzun metal veya tahtadan yapılan nesneleri ifade etmek için kullanılan direk kelimesi gibi kullanılmaktadır. Ancak kelimenin sonundaki t harfinin konulmaması onun anlamını değiştirmektedir.

Doğru yazımı:

Direk (Yanlış kullanım)

Direkt ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Sekreter ile vakit kaybetmeyim direkt olarak benimle iletişime geçseydiniz başvurunuzun vakit kaybı olmadan sonuçlanmasın için gerekli çalışmaları ivedilikle yapardım.

Değinmek

Değinmek, bir konu hakkında konuşulacağı zaman kullanılan kelimedir. O konunun ele alındığını, onun üzerinde bir kaç söz edileceğini ifade eder. Kelime sıkça yapılan bir yanlışa maruz kalmaktadır. Doğru kullanımı dururken deyinmek kelimesi çok sık kullanılan kelimeler arasına girmiştir. Buradaki hata ğ harfi yerine söylenişi o harfe yakın olan y harfini kullanmaktır.

Doğru yazımı:

Deyinmek (Yanlış kullanım)

Değinmek✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Ülke gündemini değerlendirdikten sonra eğitim sistemine de değineceğini söyledi.

Değil

Değil, kullanıldığı cümlelere olumsuzluk anlamı katan veya birlikte kullanıldığı zarflara olumsuzluk katması istenen bir kelimedir. İnsanlar tarafından genelde cümleye olumsuz anlam katması için kullanılır ve genel kullanımı deyil şeklindedir. Doğru kullanımında ise y harfi yerine ğ harfinin kullanılması gerekmektedir. Y harfi, bu tür kelimelerde ğ harfinin yerine çok kullanılmaktadır fakat bu yanlış kullanımlara yol açmaktadır.

Doğru yazımı:

Deyil (Yanlış kullanım)

Değil ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Bana bunları söyleyen patronun oğlu değildi, patronun kendisiydi.

Değer

Değer, bir nesnenin, bir olayın veya bir canlının sahip olduğu önemi anlatan bir kelimedir. Ayrıca para ile ölçülebilen karşılığı olan şeyler için de kullanılmaktadır. İnsanlar tarafından günlük hayatta çok kullanılan kelime ne yazık ki deyer olarak telaffuz edilmektedir. Kelimenin doğru kullanımında y harfinin olduğu yere ğ harfi konulmalıdır.

Doğru yazımı:

Deyer (Yanlış kullanım)

Değer ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Alıcının ürüne biçmiş olduğu değer satıcının kafasında olan değerden bir hayli düşüktü.

Dakika

Dakika, bir saatin diliminin altmışda biri için kullanılan terimdir. Ayrıca kendisi bir başka zaman ölçü birimlerinden olan saniyenin altmış katıdır. Kelime insanlar tarafından dakka olarak telaffuz edilmektedir. İki k arasındaki i harfini unutan insanlar kelimeyi yanlış kullanmaktadır.

Doğru yazımı:

Dakka (Yanlış kullanım)

Dakika ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Olayın üstünden henüz bir kaç dakika yeni geçmişti fakat olayı haber alan kurbanın yakınları çığlıklar atarak binaya giriş yapmaya başladılar.

Dershane

Öğrencilere ücret karşılığı ders verilen özel eğitim kurumlarını nitelemek için kullanılan dershane kelimesi, özellikle son dönemde dershanelerin kapatılmasıyla günlük hayatta da sıklıkla karşımıza çıkmaya başladı. Zaman zaman dersane şeklinde yanlış yazılan bu kelimenin doğru yazımı dershane şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

dersane (Yanlış kullanım)

dershane ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Türk eğitim sisteminin ne kadar başarısız olduğunun bir delili de hemen her mahalleye açılan dershanelerdir. Parası olan dershaneye gidiyor, peki ya olmayan? Sene sonunda her ikisi de aynı sınava giriyor. Bu durum büyük bir fırsat eşitsizliğine yol açıyor.