Gangster

Gangster, dilimize yabancı dillerden girmiş bir kelime olup mafyatik işler yapan karanlık insanlar için kullanılmaktadır. Kelime dilimize yabancı dilden girdiği için haliyle halk arasında çeşitli kullanımları vardır ve en yaygın kullanım gangasterdir.

Doğru yazımı:

Gangaster (Yanlış kullanım)

Gangster ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Gangsterler silahlarını gözü pek adama doğrultmuşlar fakat onu korkutarak teslim olmasını sağlayamamışlardı.

Yılbaşı

Yılbaşı, her yılın ocak ayının ilk günü, yeni yılın başladığı gündür. Hristiyanların bayramı olarak bilinen Noel ile karıştırılsa da bu kutlamaların devamı olarak görülebilir. İnsanlar bu günde eğlenerek yılbaşına mutlu girmek isterler. Bu sözcük sıklıkla yanlış yazılır. Yıl başı gibi hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı yılbaşı şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

yıl başı (Yanlış kullanım)

yılbaşı ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

“Ben, bizde yılbaşını kutlulamak diye bir görenek olduğunu bilmiyorum.” – N. Hikmet

Fayton

Fayton, 4 tane tekerleği olan genellikle 2 at tarafından çekilen ve tarihte çok kullanılmış olan motorsuz bir taşıt. Genelde turistik yerlerde bu taşıtlardan görebiliriz. Kelimenin halk arasındaki kullanımı payton şeklindedir. Yaygın rastlanan kullanım hatalarından biri olan f ile p harflerini değiştirmek burada da karşımıza çıkmıştır.

Doğru yazımı:

Payton (Yanlış kullanım)

Fayton ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Evlenecek olan çift düğünlerinin farklı olmasını istedikleri için gelin arabası olarak özel bir fayton seçtiler.

Portmanto

Portmanto, genelde evlerde giriş kapısının yanında bulunan, palto, şapka asabileceğimiz askılığı olan çekmeceleri hatta bazı modellerinde aynası olan mobilyaya verilen isimdir. Halk arasında kullanılış şekli ise fortmantodur. Doğru kullanımı için ilk harf olan f harfinin p harfli ile yer değiştirmesi gerekmektedir.

Doğru yazımı:

Fortmanto (Yanlış kullanım)

Portmanto ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Evin babası işten çıkıp eve geldiğinde paltosunu ve şapkasını girişteki portmantoya astı.

Şûra

Şûra, bir alanla ilgili olarak oluşturulan danışma kuruludur. Dilimize Arapçadan geçen bu sözcük sıklıkla yanlış yazılır. Şüra, sura, şura gibi hatalı kullanımlara maruz kalan kelimenin doğru yazımı şûra şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

şüra (Yanlış kullanım)

sura (Yanlış kullanım)

şura (Yanlış kullanım)

şûra ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Eğitime ışık tutacak kararların alındığı Milli Eğitim Şûraları’nın 19’uncusu geçtiğimiz hafta Antalya’da yapıldı.

Vites

Vites, motorlu taşıtlarda bulunan ve motorun devir sayısını ayarlamak için kullanılan dişlilerden oluşan bir ekipmandır. Kelimenin yaygın kullanımı incelendiğinde karşımıza halk arasında en çok fites olarak kullanıldığı çıkmaktadır. Orijinal kullanımda ise f harfinin yerine v harfi kullanılmalıdır.

Doğru yazımı:

Fites (Yanlış kullanım)

Vites ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Aracının gazına yüklenen adam yeşil ışık yandıktan sonra rakiplerini geride bırakmak için hızlandı ve vites değiştirerek hızlanmaya devam etti.

Sürpriz

Sürpriz, hiç beklenmediği için insanı şaşırtarak sevindiren ya da insanın üzüntüsüne yol açan olaylara denir. Mesela doğum gününde gelen bir hediye yada hiç ummadığı anda gelen bir arkadaş insana sürpriz olur. Sevinmesine neden olabilir. Ancak kötü olaylarda insanın karşısına sürpriz olarak çıkabilir. Dilimize Fransızcadan geçen bu sözcük sıklıkla yanlış yazılır. Süpriz, supriz  gibi hatalı kullanımlara maruz kalan kelimenin doğru yazımı sürpriz şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

süpriz (Yanlış kullanım)

supriz (Yanlış kullanım)

sürpriz ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Doğum günümde ailemin yaptığı parti çok güzel bir sürpriz oldu.

Film

Film, bir oyunun bütününü taşıyan şeritlere işlenmiş fotoğraflardan oluşan videoya verilen isimdir. Fotoğrafçılıkta fotoğrafın işlendiği yapıya da film denmektedir. Kelimenin günlük yaşamdaki kullanımına baktığımızda ise filim kelimesi karşımıza çıkar. Fakat doğru kullanım ile kıyasladığımızda ikinci i harfinin fazladan ilave edildiğini görürüz.

Doğru yazımı:

Filim (Yanlış kullanım)

Film ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Delikanlı kız arkadaşını da yanına alarak vizyona yeni giren filmlerden birini izlemek için sinemaya doğru yola çıktı.

Fiyat

Fiyat, bir malın değerini belli eden kelimedir. Alım satım işlemlerinden bir malın para karşılığı olarak ne kadar değerli olduğunu gösterir. Kelimenin yaygın kullanımı fiat şeklindedir. Özellikle sokak arasında kalmış emektar bakkalların raflarında bu hataya sıkça rastlanır. Doğru kullanımda ise ortada bir y harfi vardır.

Doğru yazımı:

Fiat (Yanlış kullanım)

Fiyat ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Arabanın fiyatını öğrendikten sonra anlaşmaya varmadan önce biraz daha pazarlık etmek istedi ve bir nebze olsun fiyatta indirmeye gitti.

Program

Program kelimesi belirli şartlara ve düzene göre yapılması öngörülen işlemlerin bütünü anlamına gelmekte ve ayrıca izlence olarak tanımlanmaktadır. Ancak günümüz Türkçe kullanımı içinde genel anlamı, yapılacak bir işin bölümlerini, bu bölümlerin sırasını ve zamanını gösteren tasarı, planlama şekline dönüşmüştür. Program teriminin bir diğer önemli kullanım alanı da bilgisayar bilimindedir. Fransızcadan dilimize giren bu sözcük sıklıkla yanlış yazılır. Proğram gibi hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı program şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

proğram (Yanlış kullanım)

program ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Ne yapacaksa, yapmada kurar, hatta programını yanındakilere de söylerdi. Ö. Seyfettin