İpucu

Özellikle dedektiflik romanları okuyanların aşina olduğu ipucu kelimesi, ip ve ucu kelimelerinin bir aya gelmesiyle sözlüklere girmiştir. Kişinin peşine düştüğü, ulaşmak istediği hedefe ulaşmasına yardımcı olacak herhangi bir izi nitelemek için kullanılan ipucu, çoğu zaman yanlış bir şekilde cümle içinde kullanılabiliyor. Birleşik yazılması gereken bu kelimenin hatalı kullanımını aşağıda görebilirsiniz.

Doğru yazımı:

ip ucu (Yanlış kullanım)

ipucu ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Beni nereye götürdüğüne dair herhangi bir ipucu vermiyor, sabırlı olmamı öğütleyip merakımı daha da kamçılıyordu. Çevredeki seslerden insan trafiğinin yoğun olduğu bir caddeden geçtiğimizi anlıyordum.

Akılalmaz

Kimi zaman meydana gelen ilginç bir hadiseyi nitelemek, kimi zaman da şaşırtıcı bulunan bir olayı anlatmak için kullanılan akılalmaz kelimesi; çoğunlukla akıl almaz şeklinde ayrı yazılarak hatalı bir biçimde kullanılabiliyor. Eğer siz de akılalmaz kelimesinin doğru yazımının cümle içinde görerek öğrenmek istiyorsanız, yazıyı okumaya devam edin.

Doğru yazımı:

akıl almaz (Yanlış kullanım)

akılalmaz ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

İngiltere’de sihirbazlık yapan Dynamo isimli performans sanatçısı, Türkiye’ye yaptığı ziyarette tüm hünerlerini cömertçe sergiledi. Bakışlarıyla kaşığı eğip bükebilen, su üzerinde yürüyebilen ve havada durabilen sihirbazı görenler gözlerine inanamayıp yaşananları akılalmaz diye niteledi.

Falan

TDK’ya göre; söylenmesi istenmeyen veya gerekli görülmeyen bir özel adın yerini tutan kelime olarak tanımlanmaktadır.

Doğru yazımı:

felan (Yanlış kullanım)

filan (Yanlış kullanım)

falan ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Öyle güzel saçları vardı bir bilsen. Mankenler falan halt eder yanında.

Facia

Korkunç bir durumu, üzücü bir hadiseyi veyahut ölümlü bir kazayı nitelemek için kullanılan facia kelimesi; dilimize Arapça’dan geçerek özellikler trafik kazası haberlerinde sıklıkla kendine yer edinmektedir. “Hemzemin geçitte facia, facia son anda önlendi, Ankara’da yine facia” gibi haber başlıklarında kullanılan facia kelimesi; zaman zaman yanlış bir şekilde yazılabiliyor.

Doğru yazımı:

faciya (Yanlış kullanım)

facıa (Yanlış kullanım)

facia ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Dün yaşadıklarım benim için tam bir faciaydı. Sabahtan beri ayakta dikilip durdum, üstüne yetmezmiş gibi beceriksizliğim yüzünden müdürlerim tarafından aşağılandım.

Hemfikir

Aynı görüşü paylaşma, aynı fikri benimseme, fikirdaş olma anlamına gelen hemfikir kelimesi; Farsça (hem) ve Arapça (fikir) kelimelerinin bir araya gelmesiyle dilimize geçmiştir. Bu iki farklı kelimenin bir araya gelmesiyle doğan hemfikir kelimesi, yaygın kanının aksine hem fikir şeklinde ayrı olarak yazılmaz. Hemfikir kelimesinin doğru yazımını aşağıdan öğrenebilirsiniz.

Doğru yazımı:

hem fikir (Yanlış kullanım)

hemfikir ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Gerçek şu ki, savunmaya kalkıştığı herhangi bir meselede onunla hemfikir olmamak mümkün değildi. Diğer insanların çok daha fevkinde, ilginç derecede yüksek bir ikna kabiliyetine sahipti.

Binbaşı

Askerlikte subaylık rütbesinin Asteğmen > Üsteğmen > Yüzbaşı sıralamasından sonra gelen rütbedir. Genellikle tabur komutanı görevi verilir ve hemen sonrasındaki rütbe Yarbaylıktır.

Doğru yazımı:

bin başı (Yanlış kullanım)

binbaşı ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Ülkemizde terör rütbe tanımıyor. Geçen şehit olan binbaşı haberinden sonra tüm Türkiye yasa boğuldu.

Yüzbaşı

Askerlikte subaylık rütbesinin Asteğmen > Üsteğmen sıralamasından sonra gelen rütbedir. Genellikle bölük komutanı görevi verilir ve askerlik döneminin en zor rütbesidir.

Doğru yazımı:

yüz başı (Yanlış kullanım)

yüzbaşı ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Bölük komutanı yüzbaşı bütün askerleri içtimaya çağırdı ve kışla içerisindeki düzensizlikler üzerine bir konuşma yaptı.

Hafta Başı

Haftanın ilk gününü temsil eder. Kimi ülkelere göre değişkenlik gösterebilir ancak genellike Pazartesi gününü temsil eder. Hafta başı planların yapıldığı günlerden birisidir.

Doğru yazımı:

haftabaşı (Yanlış kullanım)

hafta başı ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Günümüzde insanlar artık hafta başından itibaren tüm yapacağı işleri planlıyor ve ona göre hareket ediyor.

Beynelmilel

Günlük konuşma dilinde kendine pek yer edinmese de, Osmanlı dönemi edebî eserlerinde karşılaşabildiğimiz beynelmilel kelimesi; beyne + l + milel hecelerinin bir araya gelmesiyle meydana gelir. Beyne (arasında) ve milel (milletler) kelimesinin birleşimi olan beynelmilel, milletlerarası anlamını ihtiva eder. İngilizce’deki karşılığı “international” olan beynelmilel kelimesi genelde beynelminel şeklinde hatalı olarak kullanılır.

Doğru yazımı:

beynelminel (Yanlış kullanım)

beynelmilel ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Çağ değişiyor, asır başkalaşıyor. Artık beynelmilel faaliyet gösteremeyen ve ürünlerini yabancı milletlere de pazarlayamayan fabrikaların birer birer kepenk indireceği kanaatindeyim. Bunu düşünmek için çok haklı sebeplerim var.

Darülaceze

Osmanlı döneminde bakıma muhtaç, aciz, zayıf ve yaşlı kimselerin barındığı mekanlara darülaceze denirdi. Sakat ve terk edilmiş kimselerin de ücretsiz olarak bakıldığı bu yerler, üstlendikleri işlev bakımından günümüzdeki huzurevlerine de çok benzerler.

Ta Osmanlı zamanından beri dilimize yerleşen ve aslen Arapça olan darülaceze kelimesi, Türkçe’de düşkünlerevi olarak kendine karşılık bulmuştur. Genelde ise darüleceze şeklinde yanlış kullanımı söz konusudur.

Doğru yazımı:

darüleceze (Yanlış kullanım)

darülaceze ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Geçmişten günümüze birçok padişah, topraklarının dört bir yanına darülacezeler kurdurarak bakıma muhtaç yaşlılara şefkat elini uzatmaktan geri kalmamıştır.