Sıhhat

Sıhhat, arapçadan dilimize yerleşen ve sağlık, esenlik anlamında kullanılan bir kelimedir. Çoğunlukla sıhat ve sihhat şeklinde yanlış telaffuz edilir. Fakat doğru yazım şeklinin sıhhat şeklinde olması gerekmektedir.

Doğru yazımı:

sıhat (Yanlış kullanım)

sihhat (Yanlış kullanım)

sıhhat  ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Olmaya devlet cihan da bir nefes sıhhat gibi.

Doktorunun tembih etmesine rağmen, sıhhatine hiç dikkat etmiyorsun.

Subasman

Subasman; yapının herhangi bir su basması sırasında zarar görmemesi için yapılmış olan yükselti, oturmalık olarak tanımlanmaktadır. Fransızcadan dilimize yerleşen bu kelime, su basman şeklinde ayrı ayrı değil, bitişik yazılmalıdır.

Doğru yazımı:

su basman (Yanlış kullanım)

subasman  ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Subasman yüksekliği, çevre koşulları ve risk durumuna göre 50-80 cm yüksekliğinde olmalıdır.

Subasman betonu döküldükten sonra, yapı denetim kuruluşundan inşaata devam raporu alınır.

Soğan

Yemeklerin vazgeçilmezi olan, zambakgillerden, yumrusu ve yeşil yaprakları ile yemeklere tat veren bir sebze olan soğan tarım bitkisi olarak tarlalarda, bahçelerde yetiştirilen ıtırlı bir bitkidir. Yazımı ve telaffuzu ile sıklıkla yanlış yazılan kelimeler arasına katılmaktadır. Sovan şeklinde kullanımı yaygın olmakla beraber yanlıştır. Bununla birlikte suğan, suvan gibi kullanımlar da görülmektedir. Doğru yazım ve kullanımı ise soğan şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

Sovan, suvan, suğan (Yanlış kullanım)

Soğan ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Soğanları ince ince kıyarak domatesle yoğurup, eklediği baharat ve çeşnilerle beraber yaptığı ezmeye sonradan ne kattı bilinmez daha önce hiç bir yerde tadılmamış bir meze olarak akşam sofraya getirmişti.

Stajyer

Fransızca’dan dilimize katılan staj sözcüğü, herhangi bir meslek edinecek olan kimsenin geçirdiği uygulamalı öğrenme dönemi ve bu kimsenin, meslek bilgisini artırmak için bir kurumun bir veya birçok bölümünde çalışarak geçirdiği dönem olarak tanımlanmaktadır. Staj yapan kimseye ise, Stajyer denmektedir. Halk dilinde günlük konuşmada staj kelimesinden türetilen kelime için sıklıkla “stajer” kelimesi kullanılmakta bu şekilde telaffuz edilen bu kullanım kimi zaman yazı diline de yanlış olarak yansımaktadır.

Doğru yazımı:

Stajer (Yanlış kullanım)

Stajyer ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Önümüzdeki dönem için alınacak stajyerler belirlenirken mevcut çalışanların ve stajyerlerin fakirleri ve geri bildirimleri dikkate alınacaktır.

Stepne

Otomobillerde gerektiğinde kullanılmak üzere genellikle bagajda bulundurulan lastiğe verilen isimdir. Bu yabancı söz yerine yedek lastik ifadesi kullanılabilir. Dilimize Fransızcadan geçen bu sözcük sıklıkla yanlış yazılır. İstepne gibi hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı stepne şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

istepne (Yanlış kullanım)

stepne ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Arabanın tekeri patladı ancak stepne olmadığı için zor durumda kaldım.

Sürpriz

Sürpriz, hiç beklenmediği için insanı şaşırtarak sevindiren ya da insanın üzüntüsüne yol açan olaylara denir. Mesela doğum gününde gelen bir hediye yada hiç ummadığı anda gelen bir arkadaş insana sürpriz olur. Sevinmesine neden olabilir. Ancak kötü olaylarda insanın karşısına sürpriz olarak çıkabilir. Dilimize Fransızcadan geçen bu sözcük sıklıkla yanlış yazılır. Süpriz, supriz  gibi hatalı kullanımlara maruz kalan kelimenin doğru yazımı sürpriz şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

süpriz (Yanlış kullanım)

supriz (Yanlış kullanım)

sürpriz ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Doğum günümde ailemin yaptığı parti çok güzel bir sürpriz oldu.

Suçüstü

Suçüstü, bir kişinin suçu işlemekteyken yakalanması anlamına gelir. Suçu işlediği sırada suç takibini yapan kişiler tarafından basılması ve yakalanmasına denir. Günlük hayatımızda çok sık kullandığımız bir kelimedir ancak sıklıkla yanlış yazılır. Suç üstü gibi hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı suçüstü şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

suç üstü (Yanlış kullanım)

suçüstü ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Polis organ mafyasına suçüstü yaparak masum insanları ellerinde kurtardı.

Söz Gelimi

Söz gelimi, örnek verme durumlarında kullanılır. Örneğin, söz gelişi, mesela gibi… Günlük hayatımızda çok sık kullandığımız bir kelimedir ancak sıklıkla yanlış yazılır. Sözgelimi gibi hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı söz gelimi şeklinde olmalıdır. Bitişik yazılması doğru değildir. Aksine ayrı yazılmalıdır.

Doğru yazımı:

sözgelimi (Yanlış kullanım)

söz gelimi ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Söz gelimi daha barış dolu bir dünyada yaşasak, fena olmazdı.

Sebze

Sebze, bir bitkinin meyvesi haricinde yenebilen kısımlarının tamamına denir. Sebze daha çok toplumsal bir terimdir. Bilimsel olarak bakıldığında meyve kabul edilen birçok bitki kısımları mutfaklarda sebze olarak kullanılır. Bitkilerin evriminde “şu bölge yenebilir, bu bölge yenemez” şeklinde bir ayrım bulunmamaktadır. Günlük hayatta sürekli kullandığımız bu isim sıkça yanlış kullanılmaktadır. Zebze şeklinde hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı sebze şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

zebze (Yanlış kullanım)

sebze ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Akşama gelecek misafirlerime yemek yapabilmek için pazara gidip biraz sebze almam gerekiyor.

 

Şu an

Türkçe’de imla kurallarına uygun bir şekilde nasıl yazılacağı en çok tartışılan kelimeler arasında yer alan şu an kelimesi hakkındaki muammaya TDK son noktayı koymuş bulunuyor. Şu ve an kelimelerinin bir araya gelmesiyle oluşan şu an kelimesinin bitişik şekildeki (şuan) kullanımı hatalı olacaktır. Doğru yazımı şu an şeklindedir.

Doğru yazımı:

şuan (Yanlış kullanım)

şu an ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Doktorun söylediğine göre şu an için yapılacak hiçbir şey yok. Sabır ve tevekkül içinde dua edip bir an önce ayağa kalkması için beklemekten başka…