Sürpriz

Sürpriz, hiç beklenmediği için insanı şaşırtarak sevindiren ya da insanın üzüntüsüne yol açan olaylara denir. Mesela doğum gününde gelen bir hediye yada hiç ummadığı anda gelen bir arkadaş insana sürpriz olur. Sevinmesine neden olabilir. Ancak kötü olaylarda insanın karşısına sürpriz olarak çıkabilir. Dilimize Fransızcadan geçen bu sözcük sıklıkla yanlış yazılır. Süpriz, supriz  gibi hatalı kullanımlara maruz kalan kelimenin doğru yazımı sürpriz şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

süpriz (Yanlış kullanım)

supriz (Yanlış kullanım)

sürpriz ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Doğum günümde ailemin yaptığı parti çok güzel bir sürpriz oldu.

Suçüstü

Suçüstü, bir kişinin suçu işlemekteyken yakalanması anlamına gelir. Suçu işlediği sırada suç takibini yapan kişiler tarafından basılması ve yakalanmasına denir. Günlük hayatımızda çok sık kullandığımız bir kelimedir ancak sıklıkla yanlış yazılır. Suç üstü gibi hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı suçüstü şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

suç üstü (Yanlış kullanım)

suçüstü ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Polis organ mafyasına suçüstü yaparak masum insanları ellerinde kurtardı.

Söz Gelimi

Söz gelimi, örnek verme durumlarında kullanılır. Örneğin, söz gelişi, mesela gibi… Günlük hayatımızda çok sık kullandığımız bir kelimedir ancak sıklıkla yanlış yazılır. Sözgelimi gibi hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı söz gelimi şeklinde olmalıdır. Bitişik yazılması doğru değildir. Aksine ayrı yazılmalıdır.

Doğru yazımı:

sözgelimi (Yanlış kullanım)

söz gelimi ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Söz gelimi daha barış dolu bir dünyada yaşasak, fena olmazdı.

Sebze

Sebze, bir bitkinin meyvesi haricinde yenebilen kısımlarının tamamına denir. Sebze daha çok toplumsal bir terimdir. Bilimsel olarak bakıldığında meyve kabul edilen birçok bitki kısımları mutfaklarda sebze olarak kullanılır. Bitkilerin evriminde “şu bölge yenebilir, bu bölge yenemez” şeklinde bir ayrım bulunmamaktadır. Günlük hayatta sürekli kullandığımız bu isim sıkça yanlış kullanılmaktadır. Zebze şeklinde hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı sebze şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

zebze (Yanlış kullanım)

sebze ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Akşama gelecek misafirlerime yemek yapabilmek için pazara gidip biraz sebze almam gerekiyor.

 

Şu an

Türkçe’de imla kurallarına uygun bir şekilde nasıl yazılacağı en çok tartışılan kelimeler arasında yer alan şu an kelimesi hakkındaki muammaya TDK son noktayı koymuş bulunuyor. Şu ve an kelimelerinin bir araya gelmesiyle oluşan şu an kelimesinin bitişik şekildeki (şuan) kullanımı hatalı olacaktır. Doğru yazımı şu an şeklindedir.

Doğru yazımı:

şuan (Yanlış kullanım)

şu an ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Doktorun söylediğine göre şu an için yapılacak hiçbir şey yok. Sabır ve tevekkül içinde dua edip bir an önce ayağa kalkması için beklemekten başka…