Tepetaklak

Tepetaklak, başı aşağı gelecek biçimde, tepesi üstü anlamına gelir. Hiç ummadık bir anda şaşırtıcı bir haber alıp durumunun alt üst olması anlamına gelen bir deyimdir. Bu sözcük sıklıkla yanlış yazılır. Tepe taklak gibi hatalı kullanımlara maruz kalan kelimenin doğru yazımı tepetaklak şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

tepe taklak (Yanlış kullanım)

tepetaklak ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Daha az evvel hoplaya zıplaya doruklarında dolaştığı mutluluktan tepetaklak yuvarlanıvermişti.

Tasdik

Tasdik, bir durumun, olayın doğru olduğunu bildirme ve doğrulamaya denir. Arapçadan dilimize geçen bu sözcük sıklıkla yanlış yazılır. Tastik gibi hatalı kullanımlara maruz kalan kelimenin doğru yazımı tasdik şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

tastik (Yanlış kullanım)

tasdik ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Îmân; Peygamber efendimizin Allahü teâlâdan getirdiklerinin hepsini kalb ile tasdîk, dil ile ikrâr etmek, söylemektir. (İmâm-ı a’zam

Takdir

Takdir, bir çalışmayı, bir işi, bir davranışı beğendiğinde bunu açıkça belirtmeye verilen isimdir.  Bir kimseye değer verme durumunda bunu ona belirterek takdir ederiz. Arapçadan dilimize geçen bu sözcük sıklıkla yanlış yazılır. Taktir gibi hatalı kullanımlara maruz kalan kelimenin doğru yazımı takdir şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

taktir (Yanlış kullanım)

takdir ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Projeyi yönetirken gösterdiğiniz disiplinden dolayı sizi takdir etmek istiyorum.

Tespih

Tespih, tekrarlanan monoton işlemleri saymak için kullanılan ve 33 veya katları kadar boncuk tanesinin ipe dizilmesiyle meydana gelen halkaya denir. Genelde müslümanlar arasında zikir çekmek için kullanılır. Bu sözcük sıklıkla yanlış yazılır. Tesbih gibi hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı tespih şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

tesbih (Yanlış kullanım)

tespih ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

“İri taşlı tespihinin parmakları arasında arada bir şıkırdaması…” -R. N. Güntekin.

Tahterevalli

Tahtarevalli, iki ucuna birer kişi oturup karşılıklı olarak havada yükselip inerek eğlenmeyi sağlayan, ortasından bir yere dayalı tahta veya metal araçtır. Oyun parklarında çocukların eğlenmesi için kurulan oyuncaklardan birisidir.  Farsçadan dilimize geçen bu sözcük sıklıkla yanlış yazılır. Tahtarevalli gibi hatalı kullanımlara maruz kalan kelimenin doğru yazımı tahterevalli şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

tahtarevalli  (Yanlış kullanım)

tahterevalli ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

“Küçükken tahterevalliye binmişsinizdir. İki ucundan biri inince öbürü kalkan bu nesne yalnız tahtadan olmaz.” -N. Hikmet.

Tabii

Tabii, olağan düzene, sağduyuya, mantığa uygun olan anlamına gelir. Doğal ve olağan durumlar için kullanılır.  Arapçadan dilimize geçen bu sözcük sıklıkla yanlış yazılır. Tabi gibi hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı tabii şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

tabi (Yanlış kullanım)

tabii ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

“Beklenen cevap gelince derhâl yazılacağı tabiidir.” -Atatürk.

Tespit

Dilimize Arapça’dan geçen ve bir durumu saptama, belirleme manasında kullanılan tespit kelimesi, bazen tesbit şeklinde yazılarak cümle içlerinde hatalı kullanımlara maruz kalabiliyor. Oysa bu kelimenin doğru yazımı tesbit değil, tespit şeklinde olmalıdır. Telaffuz ederken tesbit şeklinde ağızdan çıkması bu hatalı kullanımın başlıca sebebidir.

Doğru yazımı:

tesbit (Yanlış kullanım)

tespid (Yanlış kullanım)

tespit ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Aslında haklı tespitleri de yok değil, ancak konuşurken ağzını yayması ve anlamsız el kol hareketleri dikkatleri dağıtıp söylediklerine gölge düşürüyor. Akıcı bir şekilde konuşmak için de diksiyon eğitimi alması faydalı olacaktır.

Tıraş

Sakal ve bıyık gibi yüzde oluşan tüyleri kesme, kazıma anlamında kullanılan tıraş kelimesi; Türkçe’de yazımı muamma haline gelen kelimeler arasında yer alır. Dilimize Farsça’daki taraş kelimesinden geçen tıraş, çoğu zaman traş şeklinde hatalı olarak yazılır. Oysa bu kelimenin doğru yazımı tıraş şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

traş (Yanlış kullanım)

tıraş ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Askere gitmeden önce iyi bir berbere gözükmende fayda olabilir. Senin gibi acemi erler tarafından tıraş edilmek istemiyorsan önceden saçlarını kestir. Askerdeki berberler tıraş etmiyor, resmen koyun kırpar gibi saçları yoluyor.

Terk etmek

Bir kişiden veya mekandan ayrılma durumunda kullanılan terk etmek kelimesi, terk ve etmek sözcüklerinin bir araya gelmesiyle oluşan bir birleşik fiildir. Terk etmek kelimesi ayrı yazıldığı gibi; terketti, terkediyorum, terkedildim gibi kelimeler de mutlaka terk etti, terk ediyorum, terk edildim şeklinde ayrı olarak yazılmalıdır.

Doğru yazımı:

terketmek (Yanlış kullanım)

terk etmek ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Ne zaman evde yalnız kalsam balkona çıkar, bir sigara yakar ve İbrahim Tatlıses’in o güzel şarkısını gözüm kapalı dinlerim: Terk etmek ne kadar kolay, sen kolay olanı seçtin…

Tam sayı

Matematikte kendine önemli bir yer edinen tam sayılar, bir sayının ondalık değerlere sahip olmadığı durumları nitelemek için kullanılır. Söz konusu bu kelime ağızdan çıkarken tamsayı şeklinde bitişik telaffuz edildiği için, çoğu zaman yine bu şekilde bitişik olarak yazılır. Ancak bu kelimenin doğru yazımı ayrı olarak tam sayı şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

tamsayı (Yanlış kullanım)

tam sayı ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Çocukluğumdan beri matematiğe hiçbir zaman kafam basmamıştı zaten. Bırak ondalık sayıları, daha tam sayılar konusu işlenirken bile benim gözüm hep dışardaydı. Hiçbir zaman matematiği sevemeyeceğim sanırım.