Yan Yana

Yan yana, biri ötekinin sağında ya da solunda olarak, birbirinin yanında, birlikte anlamlarına gelir. Eğer yanınızda birisi varsa yan yanasınız demektir. Çok kullanılan bu sözcük sıklıkla yanlış yazılır. Yanyana gibi hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı yan yana şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

yanyana (Yanlış kullanım)

yan yana ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

İki arkadaş yan yana yürüyerek okula gidiyorlardı.

Yanı Sıra

Yanı sıra, birisiniz yanında olarak, kendisiyle birlikte olmak anlamına gelir. Günlük hayatımızda çok sık kullandığımız bir kelimedir ancak sıklıkla yanlış yazılır. Yanısıra gibi hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı yanı sıra şeklinde olmalıdır. Bitişik yazılması doğru değildir. Aksine ayrı yazılmalıdır.

Doğru yazımı:

yanısıra (Yanlış kullanım)

yanı sıra ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Parka gelen çocuk yanı sıra getirdiği kitabı okumaya başladı.

Yalnız

Yalnız yanında kendisinden başka birisi olmayan anlamına gelir. Kimi insan bilinçli olarak yalnız kalmayı seçerken kimisi de hayatın onlara sunduğu yalnızlığı yaşamaktadır.  Sadece yaşam genelinde kullanılmaz. Bir yere giderken yada bir işi yaparken tek başına kalıncada yalnız kelimesi kullanılır. Ancak günlük hayatta çok kullanılan bu kelime sıkça yanlış kullanılmaktadır. Yanlız, yannız şeklinde hatalı kullanımlara maruz kalan kelimenin doğru yazımı yalnız şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

yanlız (Yanlış kullanım)

yannız (Yanlış kullanım)

yalnız ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Ömrümde şehir içinde bile yalnız dolaşmaya alışmamış bir adam için bir genç kızın tek başına Avrupa seyahatine çıkışı akıl durdurucu bir şeydi. Y. K. Karaosmanoğlu

Yanlış

Yanlış, bir kurala, ilkeye, gerçeğe uymama durumudur. Yanılgı yada hata olabileceği gibi bilinçli olarakta tercih edilebilir. Yanlış ülkemizde en yaygın kullanım hatası olan kelimelerden birisidir.  Yannış, yalnış şeklinde hatalı kullanımlara maruz kalan kelimenin doğru yazımı yanlış şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

yannış (Yanlış kullanım)

yalnış (Yanlış kullanım)

yalnış ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Her insan hayatı boyunca birşeyleri yanlış yapabilir. Önemli olan bunu telafi edebilmektir.

Yazıhane

Yazı, evrak ve muhasebe işlerinin yürütüldüğü ve ekseriyetle misafirlerin ağırlandığı küçük bürolara yazıhane denir. Osmanlı döneminde de sıklıkla kullanılan bu kelime günümüzde de konuşma dilinde kendine yer edinmiş durumdadır. Yazı hane veya yazane şeklinde hatalı kullanımı söz konusu olan bu kelimenin doğru yazımı birleşik olarak yazıhane şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

yazı hane (Yanlış kullanım)

yazane (Yanlış kullanım)

yazıhane ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Arabanın yağını değiştirmek için gittiğim tamirci yazıhanesinde oturmuş, telefonunda oyun oynuyordu. “Ustam kolay gelsin” dedikten sonra irkilerek bana baktı, “Buyrun, hoşgeldiniz” dedi.

Ya da

TDK’nın yazım kılavuzuna bakıldığında karşımıza tartışmalı ya da kelimesinin nasıl yazılması gerektiğiyle ilgili bilgiler de listeleniyor. Buna her tıpkı dahi anlamındaki -de/da ekinde olduğu gibi, ya da kelimesinin yazımında dahi da ekinin ayrı yazılması gerekir. Yani ilgili kelime yada yerine ya da şeklinde yazılmalıdır.

Doğru yazımı:

yada (Yanlış kullanım)

ya da ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

“Ya kendin gel, ya da haber yolla” diyen şaire bu dizeleri yazdıran şey neydi acaba? Nasıl bir aşk acısı, nasıl bir hasret bu satırları kaleme aldırabilirdi ki? Dostum, bu aşk acısının insana yaptırmayacağı şey neredeyse yok gibi.

Yasa dışı

Yasaya aykırı, kanuna muhalif ve illegal anlamlarına gelen yasa dışı kelimesinin nasıl yazılacağı halen daha tartışılan bir konudur. Bir kesim bu kelimenin ağızdan çıktığı gibi birleşik olarak yasadışı şeklinde yazılması gerektiğini savunurken, TDK sözcüğün doğru kullanımının yasa dışı şeklinde ayrı olarak yazılması gerektiğini belirterek tartışmalara son vermiştir.

Doğru yazımı:

yasadışı (Yanlış kullanım)

yasa dışı ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Silah kaçırma, uyuşturucu satışı, çocuk kaçırma, rüşvet, haraç… Çocukluğundan beri hapse girip çıkan bu adamın hayatı tamamen yasa dışı işler üzerine kuruluydu resmen. Neyse ki şimdilerde tövbe edip geçmişine bir sünger çekti.

Yüzbaşı

Askerlikte subaylık rütbesinin Asteğmen > Üsteğmen sıralamasından sonra gelen rütbedir. Genellikle bölük komutanı görevi verilir ve askerlik döneminin en zor rütbesidir.

Doğru yazımı:

yüz başı (Yanlış kullanım)

yüzbaşı ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Bölük komutanı yüzbaşı bütün askerleri içtimaya çağırdı ve kışla içerisindeki düzensizlikler üzerine bir konuşma yaptı.

Yer altı

Yer altı kelimesinin nasıl yazılacağını merak ediyorsanız yalnız değilsiniz! Çoğunlukla yanlış kullanılan ve yeraltı şeklinde yazılan yer altı kelimesi, yer ve altı olmak üzere iki farklı kelimeden meydana gelir. Altı kelimesi yer ve yön belirttiği için yer kelimesiyle birleşik yazılamaz. Tıpkı toprak altısu altı, merdiven altı, deri altı kelimelerinde olduğu gibi alt kelimesi yön belirttiği için ayrı yazılmalıdır. Dolayısıyla bu kelime yerin altını işaret eden bir cümlede kullanılacaksa, yeraltı yerine yer altı şeklindeki bir kullanım doğru olacaktır.

Ancak “yeraltı yapılanması” gibi gizli kapaklı iş yapan bir örgütü işaret edecekse, yer altı yerine yeraltı şeklindeki kullanım doğru olacaktır.

Doğru yazımı:

yeraltı (Yanlış kullanım)

yer altı ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Dünya genelinde gerçekleşen yer altı fay hareketlenmeleri, muhtemel bir deprem afetini tetikleyebilir.

Yurt dışı

Yurt dışı kelimesini yazarken “Yurtdışı mı, yurt dışı mı?” diye ikileme düşmeniz oldukça normaldir. Birbirine çok benzediği için sıklıkla karıştırılan bu iki kelimenin Türkçe imla kurallarına göre doğru yazımı yurt dışı şeklinde olmalıdır. Çünkü her biri farklı anlamlar taşıyan yurt ve dışı kelimeleri bir araya gelerek başka bir anlam ifade eden yeni bir kelime oluşturmuşlardır. Bu sebepten ötürü yurtdışı yerine yurt dışı şeklindeki kullanım doğru olacaktır.

Doğru yazımı:

yurtdışı (Yanlış kullanım)

yurt dışı ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Firmamız her geçen gün yurt dışına gerçekleştirdiği ihracat miktarını artırarak ülke ekonomisine katkıda bulunmaktadır.