Yanardağ

Magmanın yerin içinden yüzeye doğru fışkırdığı ya da geçmişte fışkırmış olduğu bir püskürme ağzı bulunan dağa verilen isimdir. Bu sözcük sıklıkla yanlış yazılır. Yanar dağ gibi hatalı kullanımlara maruz kalan kelimenin doğru yazımı yanardağ şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

yanar dağ (Yanlış kullanım)

yanardağ ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Uzun süredir pasif olan yanardağ tekrar aktif hale geldi. Patlamalar yeniden başladı.

Yer çekimi

Yer çekimi, Dünya yüzeyindeki ve etrafındaki tüm nesnelere kazandırılan ivmedir. Bu ivmenin etkisi ile, Dünya üzerindeki herhangi bir nesne düşer. Uzayda, gezegenlerin belirli bir yörüngede birbirlerine çarpmadan hareketlerine devam etmelerinin nedeni de, yer çekimi kuvvetidir. Bu kuvvet değerlerindeki en ufak bir değişim, düzenin bozulmasına neden olur.

Yer çekimi kelimesi, farklı anlam taşıyan iki kelimeden oluşmaktadır. Bu nedenle de kelimelerin ayrı ayrı yazılması gerekir. Yerçekimi şeklinde yazılması hatalıdır.

Doğru yazımı:

Yerçekimi (Yanlış kullanım)

Yer çekimi ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Yer çekimi kuvveti değerlerinde anlık olarak artış olması halinde, Dünya Güneşe yapışır.

Yer çekimi olmasaydı, uzay filmlerindeki gibi boşlukta süzülürdük.

Yılbaşı

Yılbaşı, her yılın ocak ayının ilk günü, yeni yılın başladığı gündür. Hristiyanların bayramı olarak bilinen Noel ile karıştırılsa da bu kutlamaların devamı olarak görülebilir. İnsanlar bu günde eğlenerek yılbaşına mutlu girmek isterler. Bu sözcük sıklıkla yanlış yazılır. Yıl başı gibi hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı yılbaşı şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

yıl başı (Yanlış kullanım)

yılbaşı ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

“Ben, bizde yılbaşını kutlulamak diye bir görenek olduğunu bilmiyorum.” – N. Hikmet

Yayımlamak

Yayımlamak, gazete, dergi, kitap gibi, genellikle okunacak şeyleri basıp ya da bastırıp okuyacak kişilere sunmaktır.  Bir yazıya, resme gazete, dergi vb.de yer vermek yayımlamaktır. Günümüzde internet siteleri içinde kullanılan bu sözcük genelde yanlış yazılır. Yayınlamak gibi hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı yayımlamak şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

yayınlamak (Yanlış kullanım)

yayımlamak ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Dergiden gelen habere göre şiirimi gelecek ay yayımlayacaklarmış.

Yan Yana

Yan yana, biri ötekinin sağında ya da solunda olarak, birbirinin yanında, birlikte anlamlarına gelir. Eğer yanınızda birisi varsa yan yanasınız demektir. Çok kullanılan bu sözcük sıklıkla yanlış yazılır. Yanyana gibi hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı yan yana şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

yanyana (Yanlış kullanım)

yan yana ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

İki arkadaş yan yana yürüyerek okula gidiyorlardı.

Yanı Sıra

Yanı sıra, birisiniz yanında olarak, kendisiyle birlikte olmak anlamına gelir. Günlük hayatımızda çok sık kullandığımız bir kelimedir ancak sıklıkla yanlış yazılır. Yanısıra gibi hatalı kullanıma maruz kalan kelimenin doğru yazımı yanı sıra şeklinde olmalıdır. Bitişik yazılması doğru değildir. Aksine ayrı yazılmalıdır.

Doğru yazımı:

yanısıra (Yanlış kullanım)

yanı sıra ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Parka gelen çocuk yanı sıra getirdiği kitabı okumaya başladı.

Yalnız

Yalnız yanında kendisinden başka birisi olmayan anlamına gelir. Kimi insan bilinçli olarak yalnız kalmayı seçerken kimisi de hayatın onlara sunduğu yalnızlığı yaşamaktadır.  Sadece yaşam genelinde kullanılmaz. Bir yere giderken yada bir işi yaparken tek başına kalıncada yalnız kelimesi kullanılır. Ancak günlük hayatta çok kullanılan bu kelime sıkça yanlış kullanılmaktadır. Yanlız, yannız şeklinde hatalı kullanımlara maruz kalan kelimenin doğru yazımı yalnız şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

yanlız (Yanlış kullanım)

yannız (Yanlış kullanım)

yalnız ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Ömrümde şehir içinde bile yalnız dolaşmaya alışmamış bir adam için bir genç kızın tek başına Avrupa seyahatine çıkışı akıl durdurucu bir şeydi. Y. K. Karaosmanoğlu

Yanlış

Yanlış, bir kurala, ilkeye, gerçeğe uymama durumudur. Yanılgı yada hata olabileceği gibi bilinçli olarakta tercih edilebilir. Yanlış ülkemizde en yaygın kullanım hatası olan kelimelerden birisidir.  Yannış, yalnış şeklinde hatalı kullanımlara maruz kalan kelimenin doğru yazımı yanlış şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

yannış (Yanlış kullanım)

yalnış (Yanlış kullanım)

yalnış ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Her insan hayatı boyunca birşeyleri yanlış yapabilir. Önemli olan bunu telafi edebilmektir.

Yazıhane

Yazı, evrak ve muhasebe işlerinin yürütüldüğü ve ekseriyetle misafirlerin ağırlandığı küçük bürolara yazıhane denir. Osmanlı döneminde de sıklıkla kullanılan bu kelime günümüzde de konuşma dilinde kendine yer edinmiş durumdadır. Yazı hane veya yazane şeklinde hatalı kullanımı söz konusu olan bu kelimenin doğru yazımı birleşik olarak yazıhane şeklinde olmalıdır.

Doğru yazımı:

yazı hane (Yanlış kullanım)

yazane (Yanlış kullanım)

yazıhane ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

Arabanın yağını değiştirmek için gittiğim tamirci yazıhanesinde oturmuş, telefonunda oyun oynuyordu. “Ustam kolay gelsin” dedikten sonra irkilerek bana baktı, “Buyrun, hoşgeldiniz” dedi.

Ya da

TDK’nın yazım kılavuzuna bakıldığında karşımıza tartışmalı ya da kelimesinin nasıl yazılması gerektiğiyle ilgili bilgiler de listeleniyor. Buna her tıpkı dahi anlamındaki -de/da ekinde olduğu gibi, ya da kelimesinin yazımında dahi da ekinin ayrı yazılması gerekir. Yani ilgili kelime yada yerine ya da şeklinde yazılmalıdır.

Doğru yazımı:

yada (Yanlış kullanım)

ya da ✓ (Doğru kullanım)

Cümle içinde örnek kullanım:

“Ya kendin gel, ya da haber yolla” diyen şaire bu dizeleri yazdıran şey neydi acaba? Nasıl bir aşk acısı, nasıl bir hasret bu satırları kaleme aldırabilirdi ki? Dostum, bu aşk acısının insana yaptırmayacağı şey neredeyse yok gibi.